Er zijn van die voorstellingen die je bijblijven. Die aan je huid blijven kleven gedurende dagen, weken, maanden en heel soms zelfs jaren. Toen ik in 2019 het Zuiderpershuis binnenwandelde voor November 89, had ik nooit kunnen vermoeden dat de musical onder die laatste categorie zou vallen. Mijn enthousiasme was dan ook groot toen ik hoorde dat The Singing Factory de musical opnieuw op de planken zou brengen, en de verwachtingen op de première afgelopen vrijdag hooggespannen.
Dat het podium in het Zuiderpershuis niet over een doek beschikt, weerhoudt de producent er niet van om de spanning op te bouwen. Bij binnenkomst baadt het speelvlak in de rook. Wanneer die optrekt, ontmoeten we Helene, die de volwassen Arend Holtz komt opzoeken. Het samenspel tussen Maud Hanssens en Jan Schepens is ronduit fenomenaal. Haar motieven worden niet meteen duidelijk, maar de jonge vrouw probeert alles te weten te komen over een verleden waar de angstige Arend liever niet op terugkijkt. Die dynamiek zorgt voor een spanning die snijdt, hoog oplopende emoties en een sfeer die elk moment kan ontploffen.
Het verhaal dat hij haar vertelt, begint nochtans hoopvol. Hij neemt haar mee naar een ochtend in 1961, de dag waarop zijn jonge versie (gespeeld door Lucas Geldof) samen met zijn broer Klaus (William De Winter) voor het eerst naar de universiteit gaat. Aan de ontbijttafel treffen we een alleenstaande moeder met vier kinderen, allemaal hoopvol kijkend naar de toekomst. En dan haalt de realiteit hen in.
Een zwaar verhaal, verteld met bruisende energie
Hoe reageer je wanneer een conflict waar je zelf niets mee te maken hebt, letterlijk een muur om je heen bouwt? En hoe breng je zo iemand geloofwaardig op het podium? Het moet een immense zoektocht geweest zijn, maar de cast slaagt erin het publiek op de juiste momenten te raken. November 89 vertelt een zwaar verhaal, maar de energie waarmee het jonge talent op het podium staat maakt de voorstelling alsnog bruisend.
Neem bijvoorbeeld de broers Holtz, die elkaar van ‘s ochtends vroeg tot ‘s avonds laat blijven jennen. Boys will be boys, zelfs wanneer hun leven overhoop gehaald wordt. Dat geldt echter niet voor iedereen, zo blijkt wanneer we de hautaine Lenard ontmoeten. Sebe Buermans overtuigt opnieuw als een jongeman die verscheurd wordt door een innerlijke strijd die iemand van zijn leeftijd nooit zou mogen voeren. Buermans brengt zijn rol met diepgang, en blaast ons bovendien opnieuw weg met zijn uitmuntend zangtalent.
Daar schuilt ook de kracht van deze November 89. In de muziek van Sam Verhoeven, gearrangeerd door Thomas Vanhauwaert en door auteur-regisseur Wanne Synnave voorzien van krachtige liedteksten. Waar het scenario soms dat tikkeltje snelheid mist, bezorgde de vocale kracht van de cast me keer op keer kippenvel. Onder leiding van Tinne De Groot kregen ze de rijke harmonieën helemaal onder de knie, waardoor de zaal gevuld wordt met prachtige meerstemmigheid.
Een dynamische muur
De meest opvallende ingreep aan de scenografie van deze herneming is de draaischijf centraal op het podium. Hierdoor wist Synnave de vele decorwissels uit de voorstelling op een vlotte manier te integreren in het geheel. Verder zorgt ook de nieuwe vormgeving van de muur voor de nodige dynamiek. Dankzij deze slimme opbouw van het decor kunnen cast en ensemble zich zowel in de breedte als in de hoogte verspreiden, wat zorgt voor enkele mooie scènebeelden.
Toch bleef de première niet gespaard van een aantal schoonheidsfoutjes, voornamelijk aan de technische kant. Zo was de balans tussen muziek en zang niet altijd optimaal, en werd de grote opkomst van preases Johanna (Ella Van Dalfsen) licht de kop ingedrukt door een verdwaalde spot. Na afloop is er slechts een iets dat blijft knagen. Wanneer de spanning aan de muur een hoogtepunt bereikt, komt het na een ronduit adembenemende scène tot een vuurgevecht. De losse flodders werden dit keer echter vervangen door een geluidsband die zodanig stil stond dat het dramatische effect verdween. Jammer voor de cast, die de werkelijk prachtig geschreven scène verder vlekkeloos bracht.
Dit zijn slechts kleine bemerkingen op een voorstelling die je verder opnieuw genadeloos bij de keel grijpt. Zeker de scènes in de woonst van het gezin Holtz, waar moeder Sophia (Deborah De Ridder) haar kinderen met al haar macht probeert te beschermen, zorgen voor heel wat emotionele momenten. En dan zijn er nog Lisa en Max, haar dochter en jongste zoon, die zich plots in een realiteit bevinden waarin mannen in uniform ‘s nachts in hun huis staan. Het geschreeuw dat dan weerklinkt, blijft nog lang na het doven van de spots nazinderen.
November 89 is opnieuw een musical zoals je die van The Singing Factory mag verwachten. Prachtige vertolkingen en meeslepende zang in een voorstelling die – helaas – brandend actueel is.
November 89 is nog tot en met 26 april te zien in het Antwerpse Zuiderpershuis. Tickets en info via singingfactory.be. De voorstelling wordt afgeraden voor kinderen jonger dan 12, tenzij onder begeleiding van een volwassene.
Lees ook: Wanne Synnave en Tinne De Groot over de langverwachte terugkeer van November 89
