Met de kortfilm Please Tell Me You’re Fine, de Sinterklaaspodcast Sintiago en theatervoorstellingen als Archeoloog Arthur toonde De Klifhangers zich de afgelopen jaren al van vele markten thuis, maar dit najaar waagt het productiehuis van Nick Bocken en Lennart Lemmens zich aan een wel heel bijzonder locatieproject. Vanaf 6 november vertellen ze namelijk het waargebeurde verhaal van De Tekenaar van Breendonk.
Jacques Ochs was een Belgische olympisch schermer en gerenommeerd karikaturist. Dat laatste werd hem tijdens de Tweede Wereldoorlog echter niet in dank afgenomen. De publicatie van een spotprent in het weekblad Pourquoi Pas? stootte de bezetter tegen de borst, waarna Ochs werd opgesloten in het Fort van Breendonk. Er is dan ook geen betere, noch meer beladen plek om zijn verhaal te vertellen dan in het fort zelf, vlakbij de gangen en slaapkwartieren waar gevangenen destijds verbleven.
“Wij moeten op zoek naar andere vormen om de geschiedenis van het fort te vertellen”, klinkt het bij sitemanager Jef Vrelust. “Fictie kan ons daarbij helpen, en ik ben dan ook heel blij dat we De Tekenaar van Breendonk hier kunnen programmeren.”
Pen, houtskool en potlood als wapen
De titelrol werd toevertrouwd aan Bart Van Avermaet. “Ochs’ prenten zijn natuurlijk een naslagwerk van wat hier gebeurd is in het Fort van Breendonk”, vertelt hij. “Dankzij zijn werk kan de mensheid nu nog zien hoe de mensen hier leefden en welke gruwel zich hier afgespeeld heeft.”
“Hij heeft meegevochten tijdens de Eerste Wereldoorlog, waar hij gewond is geraakt. Zijn rechterbeen was voor een stuk verlamd. Tijdens de Twede Wereldoorlog kon hij de wapens zelf niet meer opnemen, dus greep hij naar zijn pen, houtskool en potlood. Hij tekende een spotprent van Hitler op de cover van Pourquoi Pas?, waarvoor hij in Breendonk werd opgesloten.”
Naast de regie neemt Lennart Lemmens ook de nevenrollen voor zijn rekening: “Ik speel onder andere kampcommandant Philipp Schmitt, maar ook twee gevangenen, Adolf Singer en Swirski. En ik speel ook Georges Garnir, de eindredacteur van de Pourquoi Pas?. Dat zijn vier heel uiteenlopende personages. Het wordt wel een spannende uitdaging om te gaan zoeken hoe ik hen realistisch en geloofwaardig kan overbrengen, zonder dat het karikaturen worden.”
Intiem theater
Als bedenker was het voor Lemmens al snel duidelijk dat de voorstelling niet in een reguliere theaterzaal gespeeld zou worden. “Ik wil het graag intiem houden en zo dicht mogelijk bij het publiek kunnen gaan om het verhaal echt in hun gezicht te vertellen. Veel mensen willen het Fort van Breendonk wel bezoeken, maar ze geraken hier niet. Dus ik hoop dat er door dit verhaal, door dit concept, veel meer mensen naar hier komen om het geschiedkundige verhaal nog meer te ervaren.”
“Het Fort van Breendonk werd oorspronkelijk gebouwd om België te beschermen tijdens de Eerste Wereldoorlog, maar de Duitsers hebben het dan overgenomen”, pikt Van Avermaet in. “Dit was een doorgeefluik, maar hier werden ook mensen gemarteld en gedood. De muren, de krassen, de vochtplekken: ze vertellen allemaal verhalen van mensen. Door het stuk hier te brengen, wordt de authenticiteit alleen maar vergroot.”
De Tekenaar van Breendonk is vanaf 6 november te zien in het Fort van Breendonk. Tickets en info via deklifhangers.be.
