750.000 toeschouwers: met dat indrukwekkende cijfer viel in 2022 het doek over 40-45 in het Studio 100 Pop-Up Theater in Puurs. Studio 100 leverde hiermee de best bezochte Vlaamse musical aller tijden, en dat succes inspireerde een internationaal vervolg. Twee jaar later opende een Nederlandse versie in de Midden Nederland Hallen, waar de voorstelling een even grote publiekstrekker bleek. Op zondag 18 oktober beleefde een nieuwe cast haar officiële première.
Het is haast onwerkelijk om na al die tijd nog eens plaats te kunnen nemen op de rijdende tribunes, al is het wel in een verbeterde vorm. Studio 100 zorgde bij onze Noorderburen voor zachte zitjes, waardoor je in alle comfort kan genieten van het imposante oorlogsepos.
De voorstelling volgt de broers Louis en Dirk Zegers, twee zonen van een Rotterdams gezin die oog in oog komen te staan door de oorlog. Joep Paddenburg beleefde twee weken geleden zijn première als Louis. “Het is natuurlijk altijd heel spannend”, vertelt hij na afloop. “Omdat het zo’n belangrijke dag is, voel je dat de zenuwen toch wat meer in je lichaam zitten. Maar het ging goed.”
Met een een hoofdrol in Soldaat van Oranje op zijn palmares is Paddenburg het gewend om in een omvangrijke en technisch uitdagende productie te staan. Een gegeven waar hij naar eigen zeggen ontzettend van geniet: “We werken met in-ears, waardoor je auditief heel erg bezig bent met de andere spelers. Dus soms vergeet je ook bijna dat er mensen zitten. Maar soms kijk je in de zaal en dan zie je daar gewoon 1.600 mensen zitten, dat blijft altijd heel erg bijzonder.”
“Begonnen bij de kern”
Van het gigantische vliegtuig in de nok tot de vleugel waarop Doe Maar gezongen wordt en de trein die door het theater rijdt: 40-45 werd in al haar grootsheid opgetrokken in Nederland. Voor Ruben Van Keer, die in première ging als Dirk Zegers, voelt de voorstelling bovendien extra bijzonder. In Puurs gaf hij namelijk gestalte aan zijn Vlaamse tegenhanger, Staf Segers.
“Door corona hebben we toen minder voorstellingen gespeeld dan gepland, dus ik heb altijd het gevoel gehad dat ik nog niet helemaal klaar was met deze musical. Daarom vind ik het heel fijn dat ik hem nu mag spelen in Nederland. Het is weer een heel andere omgeving, want hoewel het natuurlijk dezelfde voorstelling is, hangt hier toch weer een andere vibe. Gek genoeg voelt dit eigenlijk als een nieuwe voorstelling.”
Ook het Nederlandse publiek smult duidelijk van de musical. Studio 100 mocht in Barneveld namelijk al meer dan het totaal aantal toeschouwers voor de Vlaamse versie ontvangen. Volgens Van Keer zit het succes van de voorstelling in het vakmanschap: “Het is gewoon heel goed gemaakt, dat is de kern. Je voelt aan alles dat hier heel goed over nagedacht is voordat ze het gaan maken zijn. Heel vaak wordt gedacht dat het toevoegen van meer special effects een voorstelling versterkt, maar hier denk ik dat er, hoewel er veel special effects zijn, wel begonnen is bij de kern: het verhaal. Er is gestart vanuit hoe men dat verhaal wou vertellen, en dat is volgens mij de kracht van 40-45.”
“De Tweede Wereldoorlog heeft natuurlijk een enorme impact gehad op Nederland als samenleving”, vult Paddenburg aan. “Ik denk dat de gevolgen daarvan nog steeds voelbaar zijn. Je voelt die geschiedenis nog altijd in onze samenleving en cultuur. Dankzij voorstellingen als deze kunnen mensen zich nog steeds verdiepen in het thema.”
“Twee werelden die samenkomen”
Naarmate de voorstelling vordert, maken de grootse scènes plaats voor het verhaal van Leah, een rol die dit najaar ook vertolkt wordt door Esmée Dekker. In een wereld verscheurd door haat vindt de jonge vrouw troost in haar cello en de muziek van Gustav Mahler. Dekker bouwde haar personage op vanuit de tekst van Frank Van Laecke en Allard Blom. “Daar heeft Tijl Dauwe, onze regisseur, ons heel erg bij geholpen. Die weet precies wat er met elke zin bedoeld wordt, en daar moet je dan je eigen versie in vinden. Leah zit in een heel kwetsbare positie, en dat moet je echt voelen. Pas dan kan je het overbrengen.”
Met andere beelden op de led-torens en een her en der aangepast scenario lijkt Studio 100 de succesmusical deels opnieuw uitgevonden te hebben in Barneveld. Zo zorgt het verhaal van Daan voor een genadeloze slag in het gezicht. De jonge actrice wist me tijdens de première tot tranen toe te bewegen, wat aantoont dat deze musical na al die jaren nog steeds onder je huid kruipt.
“Het is helaas een verhaal van alle tijden”, gaat Dekker verder. “En hoewel het spectaculair is wat je ziet, blijven ook de intieme scènes helemaal overeind. Dat die twee werelden zo mooi samenkomen, heb ik nog nooit ergens anders gezien.”
Met de introductie van de nieuwe cast, waarin nieuwkomers Susan Visser en René van Kooten het gezin Zegers vervolledigen en Sanne Groenen voortaan te zien is als Marie, verlengde Studio 100 40-45 tot het einde van het jaar.
40-45, de Musical is momenteel te zien in de Midden Nederland Hallen in Barneveld. Tickets en info via 40-45.nl.
